In vitro krok po kroku – jak wygląda cały proces leczenia?

Procedura in vitro (zapłodnienia pozaustrojowego) stanowi jedną z najskuteczniejszych a zarazem najkosztowniejszych metod leczenia niepłodności, obejmującą szereg etapów diagnostycznych i terapeutycznych. Metodę tę stosuje się w przypadkach wyczerpania innych, mniej kosztownych i inwazyjnych metod leczenia lub wtedy, gdy inne dostępne metody nie mają szansy na powodzenie (np. brak jajowodów, krańcowo nieprawidłowe parametry spermiogramu), czy też zagrażają wyczerpaniem potencjału rozrodczego kobiety. Proces ten wymaga odpowiedniego przygotowania oraz współpracy między pacjentami a zespołem specjalistów. Poznanie poszczególnych kroków leczenia in vitro pozwala parom lepiej przygotować się do terapii i zrozumieć jej przebieg.

• Diagnostyka przed rozpoczęciem procedury
• Stymulacja hormonalna jajników
• Pobranie komórek jajowych i nasienia
• Zapłodnienie i hodowla zarodków
• Transfer zarodków i wsparcie fazy lutealnej
• Możliwości dofinansowania i wsparcia
• Kompleksowa opieka w trakcie leczenia

Diagnostyka przed rozpoczęciem procedury

Rozpoczyna się ona od kompleksowej diagnostyki obojga partnerów, o ile nie była przeprowadzona wcześniej lub gdzie indziej. Ma na celu ustalenie wskazań, przeciwwskazań i warunków wykonania procedury. Kobieta przechodzi badania hormonalne, USG narządów płciowych oraz ocenę drożności jajowodów. Mężczyzna wykonuje badanie nasienia, które obejmuje analizę parametrów takich jak koncentracja, ruchliwość i morfologia plemników a w uzasadnionych przypadkach konieczne jest poszerzenie badania o inne parametry. W wyniku tego postępowania dana para jest kwalifikowana do zapłodnienia pozaustrojowego.

Dodatkowo przeprowadza się badania mikrobiologiczne, cytologiczne, serologiczne oraz ogólną ocenę stanu zdrowia. W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy występowały wcześniej niepowodzenia położnicze, konieczne może być rozszerzenie diagnostyki o badania genetyczne, immunologiczne i trombofilie. Wszystkie wyniki pozwalają lekarzom określić optymalną strategię leczenia i przewidywać szanse powodzenia procedury.

Stymulacja hormonalna jajników

Po zakwalifikowaniu do in vitro rozplanowany jest protokół kontrolowanej hiperstymulacji jajników celem uzyskania optymalnej ilości komórek jajowych. Według karty stymulacji pacjentka otrzymuje, zazwyczaj w godzinach wieczornych, leki hormonalne, które mają na celu wywołanie jednoczesnego dojrzewania wielu pęcherzyków jajnikowych. Proces ten jest monitorowany za pomocą regularnych badań USG i oznaczeń hormonalnych.

Stymulacja trwa zazwyczaj około 10-14 dni, w zależności od reakcji jajników na leki. Lekarz dostosowuje dawkowanie preparatów do indywidualnych potrzeb pacjentki. Kiedy pęcherzyki osiągną odpowiedni rozmiar i dojrzałość, podaje się zastrzyk wywołujący luteinizację, a po 34-37 godzinach przeprowadza się pobranie komórek jajowych.

Pobranie komórek jajowych i nasienia

Pobranie komórek jajowych na drodze punkcji jajników, wykonuje się w Polsce w krótkim znieczuleniu ogólnym dożylnym. Zabieg polega na wprowadzeniu cienkiej igły przez pochwę pod kontrolą USG i pobraniu płynu pęcherzykowego zawierającego komórki jajowe. Procedura trwa około 5-20 minut.

Równocześnie partner przekazuje świeżo oddaną próbkę nasienia, którą następnie poddaje się odpowiedniej obróbce. Obejmuje to separację najbardziej prawidłowych plemników oraz ich kondycjonowanie. W przypadku problemów z uzyskaniem nasienia metodą standardową może być konieczne pobranie plemników bezpośrednio z najądrza lub jądra. Można skorzystać również z plemników uprzednio zamrożonych i przechowywanych w ciekłym azocie.

Zapłodnienie i hodowla zarodków

Jak przebiega zapłodnienie in vitro? To zależy od parametrów nasienia i komórek jajowych. W metodzie klasycznej IVF wstępnie z grubsza oczyszczone komórki jajowe umieszcza się wraz z przygotowanymi plemnikami w specjalnych płytkach hodowlanych i podobnie jak w jajowodzie plemniki same wnikają do komórek jajowych. Jeśli jakość nasienia jest obniżona, stosuje się technikę ICSI (mikroiniekcja), polegającą na bezpośrednim wprowadzeniu pojedynczego plemnika do całkowicie oczyszczonej komórki jajowej.

Zapłodnione komórki jajowe (zygoty) są hodowane w inkubatorach przez 3-5 dni. Embriolodzy przynajmniej raz dziennie monitorują rozwój zarodków, oceniając ich jakość i tempo podziałów. Najlepiej rozwijające się zarodki kwalifikuje się do transferu lub zamrażania.

Transfer zarodków i wsparcie fazy lutealnej

Transfer zarodków stanowi kluczowy moment procedury in vitro. Zabieg wykonuje się za pomocą cienkiego cewnika wprowadzonego przez szyjkę macicy pod kontrolą USG. Przenosi się zazwyczaj jeden, rzadziej dwa zarodki, aby zmniejszyć ryzyko ciąży wielopłodowej.

Po transferze, a zazwyczaj już od dnia pobrania komórek jajowych, pacjentka otrzymuje hormony wspomagające utrzymanie ciąży, chyba że wykonywany jest transfer zarodka rozmrożonego w cyklu naturalnym. W tym okresie zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, unikanie stresu i czynników mogących szkodzić ciąży (używki, przegrzewanie, niektóre potrawy i kosmetyki).

Możliwości dofinansowania i wsparcia

Finansowanie in vitro jest dostępne w ramach programu rządowego dla par spełniających określone kryteria. Program obejmuje pełne finansowanie procedur dla kobiet do 42. roku życia, z możliwością przeprowadzenia maksymalnie sześciu cykli leczenia.

Kompleksowa opieka w trakcie leczenia

Centrum Medyczne Antrum w Bytomiu zapewnia kompleksową opiekę na każdym etapie leczenia niepłodności. Jako klinika in vitro oferujemy pełen zakres procedur wspomaganego rozrodu, w tym diagnostykę, leczenie oraz wsparcie psychologiczne. Zespół specjalistów z różnych dziedzin medycyny współpracuje, aby zapewnić pacjentom optymalne warunki leczenia i maksymalne szanse powodzenia terapii.